Bjölluhljómar OR

Eitt af žvķ įhugaverša viš śtlįnabólu įranna 2003-2007 var hversu mikiš sveitafélög og opinberar stofnanir juku skuldsetningu sķna.  Žetta geršist į sama tķma og Sešlabanki Ķslands hękkaši stöšugt stżrivexti - sķgild skilaboš um aš of mikil žensla vęri aš eiga sér staš ķ hagkerfinu.

Orkuveita Reykjavķkur (OR) er eitt dęmi.  Ķ samantekt sem Ķvar Pįll Jónsson birti ķ Morgunblašinu 19. nóvember 2009 sést aš heildarfjįrfestingar fyrirtękisins ķ varanlegum rekstrarfjįrmunum tķmabiliš 2002 til haustsins 2009 voru rśmlega 120 milljaršar.  Į sama tķmabili jókst hlutfallsleg aukning erlendra lįna į milli įra gķfurlega; erlendar lįntökur OR voru um 165 milljaršar į tķmabilinu mišaš viš gengi krónunnar 16. nóvember 2009.  Efnahagsreikningur OR hefur meira en žrefaldast į ašeins 4 įrum.

Stefna eša stefnuleysi

Ķ Višskiptablašinu birtist athyglisvert vištal viš Gušlaug Sverrisson, nśverandi stjórnarmann OR, 7. janśar į žessu įri titlaš 'Loksins ljóst hvert OR į aš stefna'.  Blašamašur spyr hvort žaš hafi ekki veriš įbyrgšarleysi af hįlfu stjórnar aš koma sér ekki saman um heildarstefnu fyrr en nś (augljóslega undrandi į žvķ aš hśn hafi ekki legiš fyrir žegar aš rįšist var ķ allar fjįrfestingar af hįlfu félagsins).  Gušlaugar skautar framhjį spurningunni og einblķnir į hversu jįkvętt žaš sé aš bśiš sé aš mynda stefnu (rétt er aš geta žess aš hann geršist ekki stjórnarmašur fyrr en 2008). 

Forstjóri OR, Hjörleifur Kvaran, tekur undir žau orš og bętir viš aš vilji hafi rķkt lengi mešal stjórnenda OR aš fį skżra stefnu frį stjórn fyrirtękisins.  Af žessu aš dęma var rįšist ķ fjįrfestingar į tķmabilinu 2002-2009 sem nema tęplega 10% af vergri žjóšarframleišslu Ķslands įn žess aš skżr stefna lęgi fyrir.

Klukkur hringja ding-a-ling

Ķ vištalinu viš Višskiptablašiš er Gušlaugur spuršur aš žvķ hvort aš višvörunarbjöllur hefšu ekki įtt aš klingja innan OR vegna fasteignaverkefna.  Gušlaugur svarar žvķ til aš vissulega hafi žęr veriš klingjandi alls stašar, žetta var hins vegar bjölluhljómur sem enginn fór eftir. 

Sķšar bętir hann žvķ viš aš žaš hafi veriš hįrrétt įkvöršun aš taka erlend lįn žrįtt fyrir aš 80% tekna fyrirtękisins vęru ķ ķslenskum krónum, "lįnin ķ erlendri mynt höfšu žann skżra kost aš vera miklu ódżrari en krónulįnin".  Hér er Gušlaugur ekki aš vķsa ķ vaxtaįlag heldur einungis vaxtastig į milli landa.  Hann hefur lķklegast veriš annars hugar žegar aš hann nam hagfręši 101 žvķ eitt af undirstöšuatrišum ķ sambandi viš gjaldmišla og vaxtastigs er aš gjaldmišlar eiga aš styrkjast eša veikjast ķ samręmi viš misvęgi vaxta į milli landa.  Žaš sem er hugsanlega ekki kennt en allir meš reynslu į gjaldeyrismörkušum (eiga aš) vita er aš slķk žróun gerist almennt ekki meš reglubundnum hętti, heldur frekar meš skörpum sveiflum.  

Lįnshęfismat OR hefur į ašeins 3 įrum falliš śr Aa2 nišur ķ Ba1.  Į venjulegu mįli žżšir žaš aš skuldabréf fyrirtękisins hafa falliš śr lįnshęfisflokki sem ašeins stöndugustu fyrirtęki heims fį ķ ruslflokk žar sem lķkur į greišslufalli eru töluveršar.  OR er orkufyrirtęki, efnahagslegt hrun Ķslands skżrir ekki žessa žróun.  

Buffett fręši

Warren Buffett leggur įherslu į aš gera rįš fyrir 'ešlilegu' sjóšsstreymi framtķšar žegar hann vegur og metur fjįrfestingar.  Samkvęmt žvķ hefši hann tekiš ķslenskan vaxtakostnaš viš įętlanir, ekki erlendar vaxtatölur ķ žeirri von aš ķslenska krónan héldist sterk, žó svo aš slķkt vęri ķ andstöšu viš hagfręši 101 kenningar.  Sķšan gerir hann rįš fyrir ešlilegan endurnżjunarkostnaš tękja og tóla (ķ stuttu mįli, afskriftir).  Samkvęmt tölum OR viršist reksturinn vart nį endum saman sé horft til žessara žįtta.  Hagnašur er svo slakur aš žaš viršist vera sama hvaša hlutföll sé litiš į, žau eru öll skelfileg.  Hiš sama į viš um efnahagsreikninginn.

Nokkur atriši finnst mér žó athyglisveršust.  Varanlegir rekstrarfjįrmunir eru 241 milljaršar.  Žaš segir hins vegar ekki alla söguna žvķ heildarveršmęti slķkra eigna er 384 milljaršar - bśiš er aš afskrifa 143 milljarša.  Heildartekjur OR voru ekki nema 26 milljaršar į sķšasta įri.  Tekjur sem hlutfall af eignum eru žvķ ķ besta falli tęp 11%.  Skuldir OR eru um 230 milljaršar, mišaš viš lįnshęfismat fyrirtękisins fer lķklegur framtķšar vaxtakostnašur OR hįtt ķ sömu upphęš og heildartekjur žess eru ķ dag.

3 önnur atriši er vert aš nefna.  Eigiš fé OR var ķ įrslok 2005 48 milljaršar en er komiš nišur ķ 40 milljarša ķ dag.  Eiginfjįrhlutfall hefur į sama tķma fariš śr žvķ aš vera vel yfir 50% yfir ķ aš fara undir 15%.  Žaš mį ekki miklu muna nśna aš eigiš fé fari nišur fyrir nślliš hjį fyrirtęki meš einokunarašstöšu ķ orkugeiranum.  Tap sķšasta įrs var um 2,5 milljaršar, engu aš sķšur leggur stjórn OR til aš 800 milljónir verši greiddar ķ arš.

Enn meiri skuldsetning

Nżlega įkvaš OR aš skuldsetja sig enn frekar meš skuldabréfaśtboši upp į 10 milljarša króna. Žaš er umhugsunarefni aš sjóšsstreymi frį öllum fyrri fjįrfestingum dugi ekki til fyrir frekari fjįrfestingar.  Mašur setur einnig spurningarmerki viš enn frekari fjįrfestingum eftir žaš sem į undan hefur gengiš.

Lķfeyrissjóšurinn Gildi įkvaš aš fjįrfesta ekki ķ bréfunum, eša meš öšrum oršum aš lįna OR frekari pening.  Višbrögš Gušlaugs voru aš senda śt tilkynningu žar sem m.a. kemur fram aš žaš komi verulega į óvart aš sį lķfeyrissjóšur, sem er undir forystu framkvęmdastjóra atvinnulķfsins, skyldi ekki taka žįtt ķ skuldabréfaśtboši OR.  Meš žvķ vinnur hann gegn hagsmunum félaga sinna og žjóšarinnar ķ heild.

Ķ ljósi afkomu og skuldsetningu OR undanfarinna įra vęri įhugavert aš sjį stefnu fyrirtękisins.  Hugsanlega er hśn į vef OR en žį er hśn žaš vel grafin aš ég finn hana ekki.  Stefnan er m.ö.o. ekki sżnileg raunverulegum eigendum OR (ķbśar Reykjavķkur, borgin į u.ž.b. 93% ķ félaginu) og getur žvķ enn ekki talist vera skżr.

Kannski heyršu stjórnarmenn OR ekki klingjandi višvörunarbjöllur, og af žessu dęma hafa ekki gert žaš enn, en fjįrfestingarstjórar lķfeyrissjóšsins viršast žó gera žaš.  Vęri ég sjóšsfélagi vęri ég įnęgšur meš žeirra afstöšu.

 

 

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

"Hér er Gušlaugur ekki aš vķsa ķ vaxtaįlag heldur einungis vaxtastig į milli landa. Hann hefur lķklegast veriš annars hugar žegar aš hann nam hagfręši 101 žvķ eitt af undirstöšuatrišum ķ sambandi viš gjaldmišla og vaxtastigs er aš gjaldmišlar eiga aš styrkjast eša veikjast ķ samręmi viš misvęgi vaxta į milli landa."

Mér fannst žetta einmitt svo brįšskemmtileg rök hjį stjórnarformanninum. Rétt eins og: "Žaš voru aušvitaš višvörunarbjöllur klingjandi alls stašar, ef žannig mį aš orši komast. Žetta var hins vegar bjölluhljómur sem enginn fór eftir."

http://askja.blog.is/blog/askja/entry/1023618/

Ketill Sigurjónsson, 30.4.2010 kl. 14:55

2 Smįmynd: Magnśs Žór Hafsteinsson

Orkuveitan er eins og tifandi tķmasprengja.

Ég fjallaši ašeins um hana um daginn, og makalausa gjörninga sem menn hafa stašiš ķ žar į bę og ętlaš "aš byggja fyrir margar fótboltahallir og marmarleggja götur" ķ sķnum heimabę fyrir gróšann af braskinu meš eigur almennings ķ Orkuveitu Reykjavķkur.

Žaš var oddviti Samfylkingarinnar į Akranesi sem oršlagši sig svo i makalausri ręšu. Hann er aš sjįlfsögšu ķ framboši įfram og leišir lista ķ komandi sveitarstjórnarkosningum į Akranesi. Til višbótar žessu er hann hįttsettur starfsmašur Orkuveitunnar įsamt žeirri manneskju sem er ķ žrišja sęti sama frambošslista. Mašur getur rétt ķmyndaš sér hvort žetta fólk sé fęrt um aš höndla meš eigum almennigs žegar žaš er svona beggja megin boršs. En žetta er bara dęmi um rugliš sem er bśiš aš vera ķ gangi og į aš halda įfram.

Sjį nįnar meš žvķ aš smella hér.

Magnśs Žór Hafsteinsson, 30.4.2010 kl. 16:34

3 Smįmynd: Eggert Žór Ašalsteinsson

Jį, OR er svo sannarlega tifandi tķmasprengja. Hvernig ętlar Reykjavķkurborg aš dęla inn nżju hlutafé ķ žetta fyrirtęki? Stašan til skemmri tķma er ekki glęsileg, veltufjįrhlutfalliš er t.a.m. 0,45. En til lengri tķma er stašan hręšileg. Félagiš skuldar 236 milljarša ķ vaxtaberandi skuldum, žar af eru 10,6 milljaršar til greišslu į žessu įri. Vaxtakjör fyrirtękisins voru ansi góš į sķšasta įri ķ samanburši viš įriš 2008 en hljóta aš stórversna meš verra lįnshęfismati og hękkandi vöxtum į heimsvķsu.

Eggert Žór Ašalsteinsson, 1.5.2010 kl. 00:13

4 identicon

Žaš sem verra er aš fjįrfestingar viš Hellisheišarvirkjun fyrir um 20 milljarša eru ekki ķ notkun vegna óšagots og mistaka. Hvort hluti žeirra komsist ķ notkun į nęstu įrum er óvķst. Įętla mį aš staša fjįrfestingarlįna vegna žeirra standi ķ um 40 milljöršum ķ dag. Sumar žessa framkvęmda voru tilbśnar 2007 og er žaš mjög slęmt ef ekki fęst aršur aš žeim fyrr en hįlfum įratug sķšar eša aldrei. Ég hef kvatt stjórn OR frį 2008 til aš lįta fara fram óhįša śttekt į žessu en ekkert hefur gerst. sama į viš um öryggismįl į svęšinu sem eru ķ miklum ólestri

SAS (IP-tala skrįš) 1.5.2010 kl. 10:21

5 identicon

FJĮRHAGS- OG SKIPULAGSERFIŠLEIKAR OR

Afrit af bréfi sem ég sendi į stjórn OR ķ um haustiš 2008

Inngangur

Klęšning ehf. hefur frį įrinu 2005 unniš aš żmsum verkefnum viš Hellisheišarvirkjun. Heildarumfang vinnu okkar į svęšinu er komiš ķ um 5 milljarša og į fyrirtękiš eftir aš vinna fyrir um 1 milljarš.

Verkin hafa veriš gerš upp aš mestu leyti og samstarfiš til fyrirmyndar fyrir OR žangaš til aš seint į sķšastlišnu įri fór aš bera į miklum erfišleikum viš uppgjör og stjórnun sem hefur magnast eftir žvķ sem lišiš hefur į įriš 2008.

Nś er svo komiš aš óklįruš mįl Klęšningar viš OR hlaupa į hundrušum milljóna og eru svörin og fyrirvararnir žannig aš viš höfum frekar įtt aš venjast žeim hjį fyrirtękjum sem eru aš fara ķ žrot en jafn öflugum verkkaupa og OR hefur veriš.

Hönnun verkanna hefur einnig dregist fram śr hófi og viršist sem verkefnastjórn į verkstaš geti ekki tekiš į žeim mįlum og boltanum nęr undantekningarlaust kastaš į verktakann hvort sem um er aš ręša fjįrhagslegan eša tķmalegan skaša. Efnisafhendingar og framkvęmdarleyfi eru einnig langt į eftir įętlun.

Slakaš hefur veriš į öryggiskröfum undanfariš og hefur verktaki lżst yfir miklum įhyggjum vegna žessa.

Viš höfum verulegar įhyggjur af fjįrhagslegum buršum OR til aš standa viš sķnar skuldbindingar gagvart okkur sem og verkefna- og hönnurstjórn į verkunum.

Samningsašilar okkar af hįlfu OR eru hönnušir og verkefnastjórar sem bera mikla įbyrgš į žvķ hvernig mįlin hafa žróast undanfariš įr. Ljóst er aš upplżsingar um žaš sem hefur fariš śrskeišis eru ekki aš skila sér til yfirstjórnar og stjórnar OR.

Nś sķšast tók steininn śr meš hrokafullu svari um aš samfélagsleg įbyrgš OR vęri engin nema aš skaffa heitt vatn. Lķkja mį žvķ bréfi viš beina fjįrkśgun.

Žaš er alveg ljóst aš fyrirtęki meš samninga sem eru lengur enn eitt įr og voru geršir į įrinu 2007 įn veršbóta getur ekki lįnaš OR peninga žegar rekstrarkostnašur eykst um 40 % eins og raunin hefur oršiš į rekstri vinnuvéla. Samningar viš Klęšningu į įrinu 2007 sem eru lengri en įr eru aš upphęš um 2,5 milljaršar króna.

Framvinda nśverandi verkefna

Hellisheišaręš

Verkiš var bošiš śt ķ lok įrs 2007 og įtti aš hefjast um mišjan janśar 2008. Taka tilbošs tafšist um mįnuš og śtgįfa framkvęmdarleyfa var žannig aš fyrsti hluti fékkst ķ mars, vinna viš ašstöšu og vinnubśšir mįtti hefjast ķ lok jśnķ 2008 og OR gaf leyfi fyrir vinnu į žeim sķšasta 8. jślķ įn žess aš formlegt leyfi lęgi fyrir, enda óvķst hverjum bęri aš gefa žaš leyfi, en Ölfus, Mosfellsbęr, Reykjavķk og Kópavogur gera tilkall til žess svęšis.

Hönnun verksins m.t.t. öryggismįla er verulega įbótavant og neyddist verktaki til aš fį eigin verkfręšistofu til śttektar eftir aš hafa gefist upp į žvķ aš bišja verkefnisstjórn verksins um žaš.

Ekki hefur veriš tekiš meš neinum hętti į kröfum um lr. einingarverša vegna tafa af hįlfu verkkaupa og efnhagsįstandsins. Einungis fariš fram į ķtarlegri og formlegri greinargeršir.

Safnęšar 3 įfangi

Verkiš var bošiš śt ķ mars 2007 og var tilboši tekiš stuttu sķšar. Hönnušir gįfu śt yfirlżsingu um aš hönnun yrši lokiš ķ jślķ 2007. Į įrinu 2008 hafa hinsvegar komiš um 300 teikningar žar sem um fjóršungur eru nżjar śtgįfur. Menn hafa hętt viš og sett inn heilu safnęšarstofnanna og sjaldan veriš hęgt aš klįrahvern stofn fyrir sig. Verktaki lét bóka ķ mars 2008 aš grundvöllur einingarverša vęri löngu brostinn. Verkkaupi fór ķtrekaš fram į endurskošaša verkįętlun og žegar spurt var hvaš ętti aš vinna vöru svörin engin og mįlin lįtin hanga ķ lausu lofti žar til aš ķ október var įkvešiš aš ljśka verkefninu meš įkvešnum hętti.

Beišnir okkar um lr. verša ķ óveršbęttu verki žar sem skipulag og stjórnun var meš žeim hętti sem hér er stuttlega lżst hefur veriš mętt meš formskröfum og allt aš žvķ afneitun žeirra sem stżra hönnun og verkefninu fyrir hönd OR.

Reynisvatnsheiši

Verkiš var bošiš śt ķ lok įrs 2007 og įtti aš taka tilboši ķ sķšasta lagi ķ lok nóvember sama įr. Hönnun įtti einnig aš vera lokiš ķ desember. Tilboši var tekiš ķ desember og hófst verkiš į milli jóla og nżįrs žar til žaš var stöšvaš vegna žess aš öll tilskilinn leyfi lįgu ekki fyrir. Vinna hófst žvķ ekki fyrr en um mišjan janśar 2008 en žį var skollinn į mikill vetur og jaršvinna nįnast vonlaus og dróst žvķ verkiš į langinn. Eitthvaš hefur vantaš upp į hönnun ķ verkinu en žó ekkert ķ lķkingu viš önnur verkefni enda gat raunveruleg vinna viš uppsteypu ekki hafist fyrr en ķ aprķl 2008 ķ staš desember 2007.

Hér hefur efnahagsįstandiš veriš žannig aš engar lr. į veršum gera žaš aš verkum aš verk sem var 102 % af kostnašarįętlun nęgir vart fyrir efniskostnaši og hefur OR ķtrekaš snśiš śt śr umręšum um leišréttingar į veršum og tafiš ešlilegt fjįrstreymi til verktaka.

Nišurstaša

Lķklegt er aš įbendingum og įsökunum sem koma fram ķ bréfinu verši vķsaš į verktakann enda beinist žaš gegn stjórnkerfi OR į Hellisheiši og hönnunarstjórn. Slķkt mun bara skaša OR til framtķšar ef ekki er tekiš į žeim vandamįlum sem žar kunna aš vera.

Verktaki hefur įhyggjur aš OR geti ekki stašiš viš skuldbindingar sķnar gagnvart honum.

OR hefur ekki stašiš viš skil į hönnunargögnum, śtgįfu framkvęmdarleyfa né greitt ešlilega žóknun fyrir žau verk sem žar eru unnin.

Verktaki telur aš verkefna- og hönnunarstjórn viš Hellsiheišarvirkjun hafi kostaš OR og verktaka mjög mikla fjįrmuni.

Verktaki vill beina žvķ til stjórnenda OR aš fram fari śttekt į framkvęmdum viš Hellisheišarvirkjun.

Klęšning ehf. getur žvķ mišur ekki lengur bešiš eftir aš unniš verši ķ žeim mįlum sem aš fyrirtękinu snśa og žarf žvķ aš leyta meš rétt sinn til lögręšinga.

Sigžór Ari Sigžórsson

SAS (IP-tala skrįš) 3.5.2010 kl. 13:48

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband