Viskiptafri rangri braut

nlegum fyrirlestri fjrmlaprfessora spuri rumaur hversu margir kenndu kenninguna um skilvirkan marka. 200 rttu upp hnd. spuri hann hversu margir hfu tr essum kenningum. Aeins 2 hldu hendinni uppi. etta ir a hr um bil allir sem tskrifast me hsklagru lra a nota essa kenningu, sem gerir r fyrir a verbrf su a rtt verlg a vinna vi a reyna a gera betur en markaurinn s tmasun. a er me rum orum er einfaldast a fjrfesta samrmi vi markainn, gagnrnin hugsun skilar litlu.

Kenningin gerir r fyrir fjrmlahrmungum margra tuga ra fresti, en au eru raun a eiga sr sta 3-4 ra fresti. Hvernig er t.d. hgt a skra a Dow Jones hlutabrfavsitalan hafi einum degi, 19. oktber 1987, lkka um rm 22% n teljandi nrra frtta? Hv hlst markasviri slenskra hlutabrfa svo lengi uppi egar a llum frimnnum hefi tt a vera ljst a markasviri eirra endurspeglai vart raunvirinu? leitin spurning er v af hverju s veri a kenna slka gagnslausar hugmyndir sem srafir frimenn hafa tr ? Ef etta hefur veri stalaur hluta viskiptafrideildum sustu ratugi getur a vart talist vera undarlegt a staa fjrmlakerfisins s v kalda koli sem a er n ?

Skortur gagnrnni hugsun

Vegna ess a gert er r fyrir a gagnrnin hugsun s arfi hugsa flestir einsleitan htt, sem byggir nlgun um a fortin endurspegli framtina, nokkurs konar ofurtr strfrilegum gldrum. a ekki einungis vi um aila sem vinna bnkum, fjrmlastjrn og rgjf, heldur einnig eirra sem vinna a eftirliti og lggjf fjrmla. nlegri skrslu The Institute of Economic Affairs kemur fram a httustringardeildir beina sjnum snum fyrst og fremst a tlfrilegum stareyndum, sem er a sem eftirlitsailar vilja fyrst og fremst f. Slk httulkn eru almennt svipu uppsett og notast vi sguleg ggn. Su forsendur eirra rangar varandi framtina vera lknin gagnslaus, ekki bara fyrir einn banka heldur allt kerfi heild sinni. etta er allt of ekkt stareynd slandi dag.

g hef oft fura mig v starfi mnu hversu margir srfringar hafa lti skynbrag undirstuhugsun fjrfestingum og fylgt ess sta tskuhugsun hvers tma. Nlegt dmi (fyrir hrun ) um slka einsleitni voru fyrirhugu kaup banka sem g var beinn um a renna yfir. Helstu rkin voru a geirinn sem bankinn srhfi sig og markassvi ess vru spennandi og a eitt tlfrilegt hlutfall, innra viri mti markasviri (Price/Book) vri lgt. Geirinn er fasteignageirinn, svi var Flrda (sem kom einna verst t fasteignakreppunni) og dag er bankinn gjaldrota.

Krfur um afskriftir vegna vanekkingar

essi vanekking hefur olli jarbinu og srstaklega sumum einstaklingum hrilegan skaa. Sorglegasta dmi er erlend lntaka. eir sem vruu vi of mikillar skuldsetningar erlendri mynt fengu rk gegn slkum vivrunum eiginlega alltaf smu ntum, .e. a sveiflur hefu veri svo litlar fortinni (og v vri etta nnast httulaus lntaka), og a rgjafar bnkum mltu me slkum lntkum. S rgjf hltur a hafa sprotti innri kynningu banka fr srfringum eirra.

Smeingallaa rgjf er a mnu mati helsta sta ess a flk me erlend ln bakinu eigi krfu a fjrmlafyrirtki afskrifi hluta hfustlsins. Forsendubrestur hefur ekki tt sr sta lnum v kvein gjaldeyrishtta tti a hafa veri llum me lgmarksekkingu fjrmlum ljs, heldur frekar brestur ekkingu og kynningu jnustufulltra varandi httu sem fylgir erlendum lntkum.

Vsn viska varandi fjrml er ekki einungis reist grunni ekkingar excel forritum og afleium, heldur einnig fra eins og slfri, flagsfri og ekki sst fjrmlaleg sagnfri. Raunar hefi ekki urft a fara langt aftur tmann n langt t fyrir landsteinanna v a bankakrsan norurlndunum byrjun tunda ratugarins var a strstum hluta bla fasteignaveri og aukningu erlendra lntaka til slkra kaupa.

smu ntum m spyrja af hverju voru allar slenskar fjrmlastofnanir svipari bylgjulengd varandi fjrfestingar, s.s fasteignir og smslu.

Stefna kennslu

Flestar bkur varandi fjrfestingar, bi hva varar vali einstkum brfum og samsetningu, hafa ann samhljm a fjrfestingar su ekki vsindi heldur einnig kvein listgrein (not a science but art). v er elilegt a setja spurningarmerki vi stefnu hskla a leggja herslu fri sem ntast lti sem ekkert hinum raunverulega heimi. Ef rttar spurningar eru ekki til staar um vitrna stefnu eru litlar lkur v a g tlfrileg ekking s a nokkru gagni. v er rf stefnubreytingu kennslu fjrmla ar sem a meiri athygli er beint tti sem mta umhverfi fjrfestinga. Annars lrir nsta kynsl lti af mistkum essarar kynslar.

Birtist upphaflega Morgunblainu 29.gst, 2009

Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband