Raunvextir sem eru raunhfir

Hva eru raunvextir? Svar: Vextir umfram verblgu.

Hva er hagvxtur? Svar: Magnbreyting landsframleislu fr einu ri til annars, almennt mlt raunviri (.e. a teknu tilliti til verblgu).

Hva gerist ef raunvxtun skuldabrfa er hrri en hagvxtur? Svar: A v gefnu a skuldir eru ekki greiddar niur (fugt vi a sem hefur veri a gerast slandi) fer alltaf meiri og meiri peningur a greia vexti sem hlutfall af landsframleislu. Slkt gengur augljslega ekki til lengdar.

Vertrygging

Innleiing vertryggingar me svoklluum lafslgum ri 1979 var a vissu leyti neyarrri til a bregast vi gfurlegri verblgu. Sparifjreigendur voru minna mli tilbnir til a lna pening v a hann var a engu verblgublinu. v m segja a vertrygging hafi veri nokkurs konar brunatrygging. etta leiddi til ess a einu lnin sem slendingar fengu ori voru ln handstr af stjrnmlamnnum og erlend ln.

vxtunarkrafa

vxtunarkrafa vertryggra lna hefur gegnum tina veri afar h. Raunvxtun vertryggra lna hefur hins vegar veri lgri en raunvxtun vertryggra lna (lntakendur taka mti sig httu varandi sveiflum verblgu).Raunvextir lna til bakaupa fru ekki fyrr en ri2003 niur fyrir 5% 'mrinn'. etta var skiljanlegt til skemmri tma ar sem a agangur a lnsfjrmagni var takmarkaur ( dag erum vi a spa seyi af of greium agangi). Ef vi myndum okkur a einn erlendur aili myndi lna ll ln til slands fri smm saman allt fjrmagn t r landi til ess aila essum kjrum v a raunvextir erulangt umfram hagvexti. v er aeinsblanda aftvennu boi:

1. A greia niur ln hraar, sem ira skera arf niur jflaginu rum vgstum.

2. A raunvextir lkki.

essi run var e.t.v. skiljanleg rin kjlfar vertryggingar, veri var a fjrfesta til framtarinnar. v var kannski ekki elilegt a h vxtunarkrafa vri ger tillfeyrissja (sj hr og hr umfjllun mna um lfeyri). Hngengur ekki upp til lengri tma. Jfn 6% raunvxtun tvfaldar raunviri fjrfestingar aeins 12 rum.

(nstu lnur birtust Frttablainu gr undir fyrirsgninni raunhfir raunvextir)

"Samkvmt regluger um starfsemi lfeyrissja fr 1998 arf rleg raunvxtun eirra a vera a minnsta 3,5% og er s tala notu sem mat vi nviringu lfeyris. etta vimi var e.t.v. ekki raunhft eim tma; vxtunarkrafa rkistryggra brfa hr landi var tluvert hrri og um 2/3 hlutar lfeyrissja var verbrfum me fstum tekjum. flst eirri einslitnu fjrfestingarstefnu ltil httudreifing sem geri ekki r fyrir affllum a slkum skuldabrfum, sem dag eru ekki hugsandi.

essi vxtunarkrafa til fjrfestinga gengur hins vegar ekki upp. Elileg raunvxtun hlutabrfa helst hendur vi hagvxt. S hn til lengri tma hrri verur vxtunin a endanum hrri en verg jarframleisla. Samkvmt tlum Hagstofu slands var mealtal hagvaxtar 3,1% sasta ratug, en s mia vi magnbreytingu mann er s tala aeins 1,6%.

rleg vxtun lfeyrissja fr rinu 1999 til 2008 var um 3,0%. Mia vi hagvxt sama tmabili var s vxtun olanleg, en hlfu prsenti undir 3,5% vimiunarmrkunum. upphafi ess tmabils var auk ess miklu hrri vxtunarkrafa rkistryggum verbrfum, a tti tindum stta egar a krafan fr niur fyrir 5% mrinn ri 2003. Raunvxtun skuldabrfa er almennt lgri en hj hlutabrfum.

vxtunarkrafa babrfa dag er flestum flokkum kringum 3,7%. Mia vi 0,2% rekstarkostnai sja sem hlutfall af eigum og elilegum viskiptakostnai og rum gjldum geta lfeyrissjir n egar ekki reitt sig slkum kaupum, vxtunin fri niur fyrir 3,5%. Sjsstjrar eirra geta v vart undir nverandi kringumstum fjrfest slkum brfum nverandi kjrum.

v arf a lkka essa vxtunarkrfu nviringu lfeyris. Slmu frttirnar eru a a leiir hjkvmilega til enn frekari skeringar lfeyri landsmanna. mti kemur a a veitir sjsstjrum lfeyrissja rmi til a fjrfesta babrfum me lgri vxtunarkrfu. Slkt veitir rmi til lkkunar raunvaxta, sem dag eru raunhfir."

v m vi bta a lafur Margeirsson hefur nlega skrifa tvo hugavera pistla www.pressan.is varandi sustu 2 mlsgreinarnar, .e. a nverandi lgmarks glf raunvxtun haldi kvenum fjrfestingum gslingu vegna of hs vxtunarkrfu. Valdimar rmann benti einnig essa stareynd vitali upphafi essa rs, sj www.gamma.is/frettirgreinar/nr/6

Einnig er vert a benda a lkki 3,5% vimii kemur vxtunarkrafa rkisskuldabrfatil me a lkka miki nstu mnui sem gerir au a hugaverari fjrfestingum dag.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Raunvextir eru eir sem br vi;) sorglegt en satt;)

Stefn Jlusson (IP-tala skr) 26.5.2010 kl. 11:48

2 identicon

Vi verum a hafa huga a launegar landsins eru neiddir til a greia sjina og hafa ekkert me a gera hvernig vxtun eirra sparnaa er haga. Lfeyrissjunun ber v skylda gagnvart sjsflgum a f sem allra bestu vxtun.

Hinn raunverulegi vandi lfeyrissjanna er:

1) eir geta aeins vaxta hluta af sji snum erlendis og v eru eir neiddir til a fjrfesta "of" miki innan lands.

2) Rekstur rkisins hefur gegnum tina veri neikvur sem aftur hefur kalla tgfu skuldabrfa sem reynd aeins einn ruggur kaupandi er a - lfeyrissjirnir

3) Stjrnmlamenn og atvinnurekendur hafa veri of lengi me puttana rstfun lfeyrissjannasem og fjrfestingarstefnu eirra.

Menn skyldu hafa huga a essi ager sem lafur lsir er ekkert anna en bein jntingin sjunum.

Menn skyldu einnig hafa huga a egar maki fellur fr erfist aeins 50% af rttindum til eftirlifandi maka. essu er ekki til a fara t.d. Noregi ar sem eftirlifandi maki erfir 100% af unnum rttindum ltins maka !

Menn ttu v a horfa hlutina vara samhengi ur en fari er breytingar lfeyrissjakerfinu.

Bjrn Kristinsson (IP-tala skr) 26.5.2010 kl. 14:05

3 identicon

Fyrirtki sem br vi 8% verblgu og 12% vexti sama tma og innkoman stendur sta, a arf a takast vi 20% raunvexti. a getur veri a hagfringa langi a nota ori "raunvextir" um eitthva anna en a hjlpar fyrirtkinu ekki neitt. 20 % raunvextir eins og sasta ri og ca. 15% essu, eru ekkert anna en eignaupptaka og mist br- ea seigdrepandi eitur fyrirtkin.

a er taf fyrir sig merkilegt a notast vi verblgumlingar (hkkun verlagi) egar str hluti hagkerfisins br ekki vi neinar hkkanir.

Bjarni Gunnlaugur (IP-tala skr) 26.5.2010 kl. 14:33

4 identicon

nlegri frigrein okkar Dirk Bezemers, What is the Source of Profit and Interest? A Classical Conundrum Reconsidered, er uppspretta hagnaar og vaxta ntma markashagkerfum krufin til mergjar.

Niurstaan kollvarpar eirri forsendu rkjandi hagfri (e. mainstream economics) og The Washington Consensusa fjrmagn s sjlfstur framleisluttur sama skilningi og vinnuafl og nttruaulindir.

Sjᠠhttp://mpra.ub.uni-muenchen.de/21292/1/MPRA_paper_21292.pdf

Gunnar Tmasson (IP-tala skr) 26.5.2010 kl. 15:16

5 Smmynd: Eggert Sigurbergsson

Kannski arf alveg nja hugsun lfeyriskerfi og barkerfi, ekki a vera lxus slandi a eignast hsni sem er ekki heilsuspillandi og heldur vatni og vindum, ef lfeyrissjir lnuu til barkaupa 0% vxtum til 30ra me jfnum afborgunum og a hfustll tki eingngu breytingum vsitlu kaupmttar .e ef kaupmttur eykst hkkar hfustll sama hlutfalli, lkki kaupmttur lkkar hfustll, etta myndi tryggja stuga afborganir af hsni hlutfalli vi kaupmtt, lfeyrissjirnir og lfeyrisegar sjanna njta aukinnar framleini/kaupmttar jflaginu, tryggja yrfti vein fyrir rukkurum me v a koma veg fyrir a annarskonar fjrmlastarfsemi t.d blaln, vsakort o.t.h gtu ekki gert krfur barhsni nema a hmarki 50% af sparnai/rauneign vikomandi lnega eigninni, einnig mtti afnema alla heimildir til a selja barhsni uppboi fyrir skuldir sem ekkert hafa me hsni a gera.

etta kerfi gti stula a raunver eigna frist nr v a vera a sem flk rur vi me elilegu mti, hkkanir vru og jnustu myndi draga r kaupmtti sem myndi skera afkomu lfeyrissjanna sem myndi setja rsting verkalsflg a sj til ess a viunandi kaupmtti yri vihaldi.

Dmi: Afborgun af 30.000.000kr lni yri 83.333kr mnui, ef kaupmttur myndi rrna um 20% myndi hfustllinn lkka um 6.000.000kr og eftir stu 24.000.000kr en afborgun af v yri 66.666kr.

a myndi hagnast llum a kaupmttur yri stugur ea aukast ltillega takt vi framleiniaukningu.

Samhlia essu fengju lfeyrisegar lfeyri greiddan sama hlutfalli vi kaupmtt, dag f lfeyrisegar vertryggan lfeyri, jafnvgi myndast egar raunvxtun er neikv.

Eggert Sigurbergsson, 27.5.2010 kl. 08:55

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband