Fjrfestingastefna lfeyrissja

Veri er a skera lfeyrisrttindi kringum 15-20% hj mrgum lfeyrissjum. etta eru beinar afleiingar af stefnu sjastringu ar sem a sjsstjrar voru metnir eftir rangri sustu 6-12 mnaa rtt fyrir a veri vri a fjrfesta fyrir flesta sjflaga sparif sem a vera 'vel vari egg' marga ratugi.

Eitt af v sem g hef vallt fura mig er hversu httusknir sjsstjrar lfeyrissja virast vera einmitt egar a bjartsni rkir. Slkir sjir settu fjrmagn internet vintri upphafi essarar aldar eins og sjsflgum eirra lgi a vera me slkum httum. S saga, sem g sel drt, gekk fjllunum hrra a sjsstjri hefi fengi hkkun heimild til innlendra hlutabrfakaupa sumari 2007 og nota hana til a fjrfesta , af llum flgum, FL Group. a urfti vart a setja helstu kennitlur flagsins Excel skjal til a sj a fyrirtki var a) grflega ofmeti b) svo gra a httan kaupum v tti a vera augljs.

Me sama htti furai g mig v hversu mikil hersla var lg a auka vgi hlutabrfa sfnum lfeyrissja rin 2000-2001 egar a vxtunarkrfur hsbrfa fru jafnvel yfir 6% og san aftur rin 2006-2007 egar a vxtunarkrfur babrfa hkkuu njan leik.

Burts fr hugsanlegri spillingu tel g a augljst agaleysi fjrfestingarstefnu hafi olli v a n veri a skera lfeyrisrttindi. a sem meira er, g tel a me skynsamri fjrfestingarstefnu hefi mtt haga siglum eftir vindi me eim htti a vxtun lfeyris hefi veri hflegri egar a allt lk (ea virtist leika) lyndi, en hruninu hefi slk stefna ekki aeins haldi rttindum svipuum slum heldur jafnvel auki au verulega.

A nean er grein sem birtist Morgunblainu sasta vor (og fir veittu athygli). g held a nverandi standi s vert a lesa hana aftur. ar legg g til a lgmarks prsenta, sta hmarks, veri lg til grundvallar erlendum eignum lfeyrissja. Tillaga svipuum ntum kom vst fram nlegum aalfundi lfeyrissjs, .e. a auka vgi erlendra eigna. Tmasetning skiptir miklu mli og v miur er of seint n a fara a auka vgi verulega, egar a krnan er nlgt sgulegu lgmarki. Langtmamarkmi a vera eim ntum. g hef skrifa rlitla vibt textanum og er hann skletraur.

Fjrfestingastefna lfeyrissja

a m segja a hrun efnahagslfsins hrlendis hafi sjlfu sr veri nganlega strt hgg til a koma sland forsur blaa um allan heim. v miur er a svo a ekki einungis versnai staa okkar til skemmri tma heldur hafa horfur afkomu landsins bei mikinn hnekk vegna gfurlegra afskrifta eignum lfeyrissjakerfinu; afskriftir sem vel a merkja fum rai fyrir. etta er atrii sem koma hefi mtt a hluta til koma veg fyrir og hltur a kalla endurskoun fjrfestingarstefnu lfeyrissja almennt.

Takmarkanir eignum erlendum gjaldmilum

36. gr. VII kafla laga um fjrfestingarstefnu lfeyrissja (1997 nr. 129) eru kvi me a fyrir augum a lgmarka httu. ar kemur meal annars fram a lfeyrissjir skuli takmarka httu erlendum gjaldmilum heild vi 50% af hreinni eign sjsins. essi tala var reyndar sett 40% ri 1997 en hkku nverandi str ri 2000.

Nokkur gtis rk hafa veri fyrir essu snum tma. etta kvi hefur sjlfssagt haft eitthva a gera me reynsluleysi me fjrfestingar erlendum mrkuum. Raunar hfu fjrfestingar erlendri grundu vart ekkst fram a byrjun tunda ratugarins og v var liti essar takmarkanir frekar vera aukning heimilda erlendum fjrfestingum frekar en a veri vri a takmarka r. sama tmabili var mikil hersla lg a fjrfesta slenskum verbrfum til a skapa hr skipulagan marka me auknu viskiptafli samhlia v a lagt veri i fjrfestingar n rkisafskipta. M me rum orum segja a a hafi veri elilegt stand a fjrfesta slenskum eignum og hafi yfir flestri gagnrni.

Einnig er hgt a benda a fjrfestingar tengdar erlendum gjaldmilum leia hjkvmilega til ess a sveiflur slensku krnunni vega ungt vxtun erlendra fjrfestinga, til styttri tma a minnsta, nema a fari s t gengisvarnir me framvirka gjaldeyrissamninga.

etta voru v gild rk lengi framan af en vgi eirra hefur hins vegar minnka n ess a ofangreind lagasetning hafi hugsanlega teki nganlegt tillit til breytra astna.

svo a slk stefna geti veitt framrskarandi vxtun kvein tma er a svo a gurstundum, egar a mesta rfin er fyrir v a baklandi s tryggt, er skynsamlegt a eiga miki af fjrfestingum tengdum erlendum verbrfum. Mtti v sambandi lta fjrfestingakosti lfeyrissja sem ll verbrf aljlegu ljsi, ar sem a slenskar fjrfestingar eru aeins brot af heildarflrunni. rtt fyrir a kvenum hluta fjrfestinga s haldi innanlands tti meginungi fjrfestinga a vera svum sem eru hari rferi efnahags slendinga.

Atvinnugreinar

Slk dreifing httu tti ekki einungis a takmarkast vi landssvi heldur einnig atvinnugreinar. Lta arf heildrnt httustringu vegna eirra. r atvinnugreinar sem eru uppistaa slensks atvinnulfs ttu a vera undirvegnar lfeyrissparnai landsins fr v sjnarmii a eim aljavettvangi sem vi rfumst er lklegt a mikil samfylgni s afkomu einstakra atvinnugreina hrlendis og erlendis. Skynsamlegt hefi til a mynda a undirvega erlendar fjrfestingar fjrmlastofnunum ar sem s atvinnugrein var hrlendis orin a umfangsmikil. Me hruni fjrmlafyrirtkja vri a hgg lfeyrissparnai landsmanna ori minna, ekki aeins vegna lkkandi gengis hlutabrfum heldur einnig vegna neikvra hrifa heildarafkomu landsins. A sjlfssgu er a rtt stefna a llum tmum s einblnt a dreifa httu, framangreint hefi komi af sjlfu sr ef til dmis a stefnan vri a kvein prsenta af hlutabrfum vri fjrmlafyrirtkjum n tillits til landsvis. S prsenta tti a hafa verin undirvegin ar sem a jarbskapurinn hafi beint fjrfest a miki atvinnugeiranum me rum htti.

raun er httudreifing me essu ekki lengur takmrku vi a sem kennt er almennt kennslubkum og skoa er Excel skjlum, heldur er einnig teki mi a undirstum slensk samflags og t fr v sjnarmii er fjrfestingum dreift arar ttir. Lkja mtti essu vi stu sem starfsmenn fyrirtkja eins og Enron og Lehman Brothers lenti margir ; margir hverjir hfu fjrfest visparnainn nnast eingngu fyrirtkinu sem eir unnu hj. egar a fyrirtkin fru hausin var hggi tvfalt. Bi uru eir atvinnulausir og lfeyrissparnaurinn gufai sumum tilfellum gjrsamlega upp. etta eru gtis rk fyrir v a fjrfesta engu eim atvinnugeira sem maur persnulega vinnur . v tti a breyta essari lggjf me eim htti a takmrk su innlendri fjrfestingu, ekki erlendri. Ekki vri elilegt a af heildarfjrfestingum, a hsnislnum undanskildum, vru erlendar fjrfestingar lfeyrissja bilinu 70-80% af fjrfestingarsafni eirra. Vimi dreifingu safna varandi atvinnugeira tki tillit til beinna fjrfestinga jarinnar geiranum.

Fjrfesting erlendum gjaldeyri

Me yngra vgi erlendra fjrfestinga eignasfnum landsmanna er hjkvmilegt a lfeyrissjir auki gjaldeyrisvarnir snar. Skuldbindingar lfeyrissja, sem eru slenskum krnum, eru g rk fyrir 100% gjaldeyrisvarnir, en gengisvarnirnar hafa veri undanfari umrunni. r getspr a lfeyrissjir hafi teki stu me krnunni ea veri einhverri spkaupmennsku eru v ekki rttar.

egar a hlutir hrlendis eru blma, ea virist a minnsta vera a, er krnan sterk og innlendir markair skila afar gri vxtun. slkum lngum tmabilum veita slkar gjaldeyrisvarnir jkva vxtun, enda styrkist slenska krnan gagnvart erlendum myntum sem gerir r verminni hrlendis.

Nleg reynsla hltur a sna fram a a er skynsamlegrar umru viri a meta kosti og galla vi a hafa ekki gjaldeyrisvarnir llum hluta fjrfestinga erlendum gjaldmilum. Sveiflur gjaldmilum, srstaklega minni gjaldmilum, vera meiri og hraari en flestum rar fyrir. v veita fortargrf litla vsbendingu um framtina eim efnum. Me veikingu krnunnar vri kvei mtvgi hluta af eignum lfeyrissja n gjaldeyrisvarna fyrir hendi v me hkkun erlendum gjaldeyri hkkar eignaviri erlendra eigna krnum tali.

etta hefur sna kosti v sveiflur viri fjrfestinga aukast og mtti v lta svo a aukin htta s tekin me slkri beinni fjrfestingu erlendum gjaldmilum. Kosturinn vi a hafa hluta safnsins erlendri mynt varan gagnvart gengissveiflum er s a almennt veiking krnu sr sta egar a innlend starfsemi gengur illa.

Erlendar fjrfestingar

framhaldi af eirri holskeflu gjaldrota sem n sr sta hefur heyrst a n eigi a fara a kaupa erlend trygg skuldabrf. Hefur essi umra held g aldrei n neinu flugi fyrr en n. raun hef g oft fura mig v hversu litla athygli erlend rkisskuldabrf hafa fengi hj innlendum fjrfestum.

A fara n a hefja slk kaup kalla g a kaupa kttinn sekknum. Gott dmi er vxtunarkrafa bandarskra skuldabrfa. Eins og mefylgjandi graf snir er s vxtun sem au n gefa algjrru lgmarki, jafnvel a liti s til sustu 40 ra. Sjlfssagt er a beina einhverju a erlendum tryggum brfum, srstaklega eirra sem eru me vertryggingu. g spyr aftur mti: Er etta virkilega augnabliki til a hefja fjrfestingar af krafti tryggum erlendum skuldabrfum? etta var rita febrar 2009 svo a greinin hafi ekki birst fyrr en aprl. vxtunarkrafa rkisbrfa hefur san hkka tluvert sem ir a eir sem fjrfestu slk skuldabrf hafa besta falli fengi slaka vxtun hinga til.

Aftur mti hugnast n fum a fjrfesta erlendum hlutabrfum, heimurinn er j a heild sinni a fara norur og niur, a er skilningi fjrfestinga. a er hugavert a bjartsni flks gagnvart hlutabrfum hefur veri fugu hlutfalli vi kauptkifri. ri 2000 var umtali helst eim ntum a lfeyrissjir ttu a f rmri heimildir til hlutabrfakaupa egar a netblan, sem og gengi hlutabrfa, var hstu hum. Rmum tveimur rum sar, egar a hlutabrfavsitlur hfu hrapa, flykktist flk ruggari fjrfestingar. Loks, egar a hlutabrfaver hafi aftur n svipuum hum, var httusknin meiri en nokkru sinni fyrr. g vitna or Warren Buffett: Vertu grugur fjrfestir egar a arir eru hrddir og vertu mjg hrddir egar a arir eru grugir. eir sem voru grugir egar a essi grein birtist eru flestir bnir a vaxta pund sitt vel sastlii r (http://finance.yahoo.com/echarts?s=%5EGSPC#symbol=%5EGSPC;range=2y;compare=). a er raunar merkilegt hversu litla umfjllun s vxtun hefi fengi; s sem hefi fjrfest S&P 500 vsitlunni 9. mars 2009 hefi fengi 69% rsvxtun nstu 12 mnui. a er betri vxtun en nokkurt r (1.1 - 31.12) sustu ld (http://www.slideshare.net/marmixa/20050908-it-was-a-very-good-year).

a er athyglisvert a gengi hlutabrfa er lgra en a var fyrir 10 rum san. etta sr sta tmabili ar sem a umra um hlutabrf hefur aldrei veri jafn mikil sgu slands. Stundum er sagt a bestu kauptkifrin su til staar egar a umran um au er lgmarki.

Reyndar m v vi bta a hlutabrf me tilliti til vxtunarkrafna skuldabrfa hafa hlutabrf ekki veri jafn dr rarair. v m vi bta a V/H hlutfll a teknu tilliti til jafns vaxtar hagnaar Bandarkjunum eru n lgri en au hafa veri langan tma. Lg V/H hlutfll eru nnast undantekningarlaust forsenda fyrir ga langtmavxtun hlutabrfa.

Arar fjrfestingar

Ekki er v ar me sagt a rtt s a setja ll erlend fjrfestingaregg hlutabrf a gar lkur su v a au su drt verlg. Augljs sta er a a sem getur virst vera drt dag gti enn hrapa viri. Nrtkasta dmi er hrun hlutabrfa rin 1930-1932. Oft hefur veri sagt a fyrst hafi vivaningarnir og httufklarnir tapa fjrhum, nstu rin hafi san vitru fjrfestarnir fari smu lei.

nnur rk eru au a rtt fyrir a vxtunarkrafa skuldabrfa s afar lg sgulegu samhengi er vxtunarkrafa hlutabrfa ekkert srstaklega lg (lt hr V/H hlutfll hlutabrfavsitalna t fr mealhagnai sustu tu ra). vxtunarkrafan gti hglega hkka ef a vxtunarkrafa skuldabrfa hkkar njan leik. Mikil samfylgni hefur veri milli vxtunarkrafna hlutabrfa og skuldabrfa gegnum tina og er nr ruggt a s fylgni haldist framtinni.

v ljsi er skynsamlegt a dreifa hluta fjrfestinga hefbundnar fjrfestingar sem vru ekki jafn nmar fyrir run vaxtamla. Auk ess er httulag skuldabrfum n rkisbyrga n hstu hum eftir a hafa nnast horfi nokkur r og v vert a skoa sem fjrfestingarkost. Norski olusjurinnfkk nlega heimild til a fjrfesta fasteignum.

Niurlag

vxtun lfeyrissja hefi ekki nausynlega veri betri samkvmt ofangreindum vxtunarleium (etta er erfitt a stahfa en raunvxtun sustu ra er alls ekki viunandi). Lauslegur treikningur vxtun eirra r, egar a rfin er mest, hefi hins vegar veri jkvari hefu fjrfestingar eirra veri ofangreindum ntum. v er rtt a staldra vi og endurskoa fjrfestingarstefnur lfeyrissja me langtmasjnarmi huga, ar sem a htta vi vali fjrfestingarkostum er borin saman vi stu jarsktunnar og liti s til varna fjrfestingum egar a neikv efnahagsleg run sr sta hrlendis.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Lng grein og full af stareyndum, og alltaf hugavert a lesa n vihorf egar maur reynir a rna skginn milli ttra trja fjrmlamarkaar. Takk.

Sverrir S. (IP-tala skr) 23.4.2010 kl. 09:09

2 identicon

G grein,

En hva segir um a vxtun lfeyrissja endurspegli verblgu?

itg (IP-tala skr) 23.4.2010 kl. 20:45

3 Smmynd: Mr Wolfgang Mixa

Takk fyrir athugasemdirnir, g mun fjalla um vxtun lfeyrissja nnar nstunni og mun taka bendingu itg um a taka tillit til verblgu. mwm

Mr Wolfgang Mixa, 23.4.2010 kl. 20:57

4 identicon

Mr,

G grein hj r.

Hefuru kanna hvernig erlendar eignir lfeyrissjanna eru samansettar, a er, skuldabrfaeign (rki vs fyrirtki) og svo vs hlutabrf? Eru erlendar eignir sjanna lkar ea m segja a sjirnir hafi veri a fjrfesta smu hlutunum erlendis?

Sjlfur hef g alla t veri varhuga eirri hugmynd a slenskir lfeyrissjir hafi heimild til a fjrfesta allt a 50% af eignum snum erlendis. a er gfurlegt exposure auk ess efast g um a allir sjir landsins bi yfir eirri srfriekkingu sem nausynleg er til a meta mismunandi erlenda fjrfestingakosti. Hr er htta hjar syndrome, menn kaupi a sama og arir hafi veri a kaupa.

Viurkennt tap lfeyrissjanna er einungis tilkomi fyrst og fremst vegna tapara eigna slandi. Ef sjirnir eiga almennt um 40-50% af erlendum eignum, er vibi a tapi eigi eftir a aukast til vibtar nstu misserum. slenska krnan er lklegri til a styrkjast han fr, sem eykur gengistap sjanna, auk ess sem eftir stendur a gera upp gjaldeyrisvarnasamninga sjanna gagnvart rotabum gmlu bankanna - sem mun auka tap eirra enn frekar.

a eru mjg sterk rk fyrir v a endurskoa eigi gjrsamlega stefnu a heimila lfeyrissjunum a fjrfesta erlendis svona miklu mli. sland arfnast fjrmagns til a byggja upp sitt eigi atvinnulf og lfeyrirsjirnir eiga a koma v til astoar fyrst og fremst, ur en eir halda fram a styrkja erlent atvinnulf. v miur er lklegt a sjirnir su almennt mti essu vegna ess a ef eir selja eignir snar erlendis og koma me fjrmagni heim, styrkir a slensku krnuna sem enn eykur tap sjanna. a er v ljst a strir hagsmunir sjanna fara ekki me hagsmunum jarinnar!

Birgir Gislason (IP-tala skr) 25.4.2010 kl. 14:28

5 identicon

Birgir, setur etta skemmtilega fram. Vi erum augljslega ekki sammla um vgi erlendrar vs innlendrar fjrfestingar. a kemur e.t.v. ekki ngu skrt fram hj mr a g lt etta sem framtarstefnu. dag er augljslega of seint a bregast vi veikingu krnu. Annars g eftir a fjalla meira um etta nstunni og rni spurningar a ofan. mwm

Mar Wolfgang Mixa (IP-tala skr) 28.4.2010 kl. 08:53

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband